७.४.२ उप–महानगरपालिका अन्तर्गतका सरकारी भवन सम्बन्धी विवरण

सामुदायिक भवन — स्थानीय लोकतन्त्रको भौतिक आधार: सामुदायिक भवन र सभाहल केवल ढुङ्गा–इँटाका संरचना होइनन् — यी सामाजिक पुँजी का भौतिक केन्द्र हुन्, जहाँ टोल–विकास समिति, सहकारी, ज्येष्ठ नागरिक र समुदाय भेला भएर सामूहिक निर्णय गर्छन्, तालिम–कार्यक्रम चलाउँछन् र संकटमा आश्रय लिन्छन् । ६० यस्ता भवनको उपस्थितिले नगरको बलियो नागरिक–पूर्वाधार देखाउँछ — टोल विकास समिति भवन (विशेष गरी वडा ६), सामुदायिक वन भवन, ज्येष्ठ नागरिक भवन र उल्लेखनीय रूपमा थारू सांस्कृतिक भवन (आदिवासी पहिचानको केन्द्र) समेटिएका छन् ।

विश्लेषण: भवनहरू केही वडामा (वडा ६, १४, १६ मा बाक्लो — टोल–विकास समिति र सामुदायिक संस्थाको सक्रियता झल्काउँदै) केन्द्रित छन् भने केही वडामा पातलो । यो वितरणले सामुदायिक संगठनको असमान घनत्व देखाउँछ; कम भवन भएका वडामा बहुउद्देश्यीय सामुदायिक भवन निर्माण गरी सबै वडामा समान नागरिक–स्थल सुनिश्चित गर्नुपर्छ । भवनलाई विपद् आश्रयस्थल, तालिम–केन्द्र र सार्वजनिक सेवा–विन्दुका रूपमा बहुउपयोग गर्न सकिन्छ ।